Wszy? Wykluczone - Skuteczne sposoby leczenia i profilaktyki wszawicy

Wszawica to powszechny problem. Występuje przez cały rok, jednak jej nasilenie obserwuje się po powrotach z wakacji i ferii zimowych, ponieważ wszawica dotyczy głównie dzieci w wieku 2-12 lat.

Wesz głowowa to niewielki (2–3 mm) owad w kolorze od brudnobiałego do szarego. Swój kolor potrafi dostosować do koloru włosów żywiciela.

Cykl życiowy wszy głowowej trwa około 4 tygodni. Dojrzałe samice w ciągu życia składają około 150 jaj, zwanych gnidami. Gnidy są przyklejone do nasady włosa specjalną cementową substancją, która jest odporna na rozpuszczenie, dlatego po leczeniu często jest wymagane mechaniczne usuwanie gnid.

Niektóre preparaty zawierają cyklometikon, który posiada właściwości rozpuszczające wydzielinę, która przytwierdza gnidy do włosów. Dlatego po zastosowaniu preparatu z cyklometikonem, nie ma potrzeby dodatkowego wyczesywania włosów.

Na zarażenie wszawicą najbardziej narażone są dzieci w wieku 2–12 lat. Pasożyty przenoszą się przez kontakt bezpośredni, jak i za pośrednictwem przedmiotów osobistych (nakrycia głowy, grzebienie i szczotki, ręczniki, poduszki, ozdoby do włosów). Rozprzestrzenianiu wszawicy sprzyjają też skupiska ludzi: żłobki, przedszkola, szkoły, internaty, kolonie, obozy, akademiki, domy pomocy społecznej, więzienia itd.).

Typowym objawem zakażenia jest świąd. Na głowie mogą pojawić się drobne ranki i zadrapania – przeczosy, które mogą prowadzić do nadkażeń bakteryjnych. Jednak standardem rozpoznania wszawicy jest stwierdzenie obecności żywego osobnika (wszy).

Oferta rynkowa preparatów do leczenia wszawicy jest bardzo duża. Rodzice często nie wiedzą, jaki środek zastosować, dlatego zadaniem farmaceuty jest zaproponowanie preparatu, który pozwoli rozwiązać problem w sposób skuteczny, a jednocześnie bezpieczny i komfortowy. Niektóre dostępne środki zawierają pestycydy. Jednak ich stosowanie, nawet w niewielkich dawkach, może mieć szkodliwy wpływ na organizm, a dodatkowo wszy uodparniają się na ich działanie. W składzie preparatu, który będzie stosowany u dziecka, nie powinno być także rozpuszczalników, które mogą podrażniać skórę. Dobrze, aby preparat był bezbarwny i bezwonny, całkowicie nietoksyczny, a jego aplikacja szybka, krótka i prosta. Należy też upewnić się, od jakiego wieku produkt może być stosowany i czy może być użyty w przypadku występowania np. astmy, chorób skóry czy alergii. Obecnie za najbezpieczniejsze i najskuteczniejsze uważa się preparaty oparte na związkach takich jak dimetikon, octanodiol, które szczelnie oklejają pasożyty oraz gnidy. Uniemożliwia to wymianę gazową wszy i zaburza jej gospodarkę wodną. Preparaty z tymi składnikami eliminują także gnidy, skutecznie przerywając cykl życiowy wszy. Można też polecić produkty, których skład wzbogacono o penetrol – substancję wnikającą do wnętrza pasożytów i ich jaj, ułatwiającą ich zniszczenie, dzięki czemu nie jest potrzebne powtarzanie kuracji.

Czy możemy zapobiec powtórnemu zakażeniu? Na szczęście istnieją produkty, które chronią przed zarażeniem wszawicą, np. w formie odżywki do włosów i miłym, owocowym zapachu. Można ją stosować na mokre lub suche włosy bez spłukiwania. Jest to dobra alternatywa w np. przypadku, gdy w przedszkolu panuje wszawica lub też podczas sytuacjach sprzyjających zarażeniu (np. wyjazdy na kolonie, wspólna zabawa).

Najważniejszą jednak kwestią w przypadku wszawicy jest profilaktyka, dlatego przynajmniej raz w tygodniu należy sprawdzać stan głowy dzieci oraz zachowywać podstawowych zasadach higieny i ostrożności.


Literatura:
1. Jazurek M.; Profilaktyka wszawicy i skuteczne sposoby jej leczenia. Analiza Przypadków Pielęgniarstwo i Położnictwo, nr 3-4/2018
2. Kuchciak-Brancewicz; Wszawica głowowa. Dermatologia Praktyczna, 2/2018
3. Frankowski B, Bocchini J; Wszawica skóry owłosionej głowy – raport kliniczny. Medycyna po Dyplomie, tom 2 nr 2,2011
4. Burgess I; The mode of action 4% dimeticone against the head lice Pediculus capitis. BMC Pharmacology 2009
5. Burgess I et al; 1,2-Octanediol, a Novel Surfactant, for Treating Head Louse Infestation: Identification of Activity, Formulation and Randomised, Controlled Trials. PLOS One, vol. 7, 2012
6. Wszawica – leczenie i zapobieganie. Fakty i mity o wszawicy, https://gis.gov.pl/zdrowie/wszawica-choroba-ktora-trzeba-leczyc-a-nie-nalezy-sie-wstydzic/ data dostępu 13.08.2018
Masz pytanie? Skontaktuj się z nami!